Deseño, implantación e configuración dun dominio/rede Linux. - Contribuciones del usuario [es]

Página principal

2012-03-27T14:31:08Z

Admin: Página creada con «thumb == Introdución ao Sistema Operativo Linux == * Comezaremos sabendo un pouco máis sobre Linux, a súa historia e en que consisten as distribución...»

[[Imagen:Tux.jpg|thumb]]
== Introdución ao Sistema Operativo Linux ==
* Comezaremos sabendo un pouco máis sobre Linux, a súa historia e en que consisten as distribucións de Linux:
** [[Introdución a Linux | Que é Linux e de onde vén?]]
** [[Distribucións de Linux | Que son as distribucións de Linux?]]

== Instalación e configuración básica ==
* [[Conceptos básicos para instalar Linux | O que teño que saber para instalar Linux...]]
* Manexo de distintas distribucións:
** [[Manexo de Ubuntu | Ubuntu]]
** [[Manexo de Mandriva | Mandriva]]

== Xestión do software ==
*'''Configuración do idioma'''
** Linux ofrece a posibilidade de mudar de idioma, se máis que instalar os paquetes do idioma desexado, podendo ter no sistema varios idiomas instalados, de xeito que o usuario poida elixir en cal traballar.
** Ó cambiar de idioma o sistema, non só muda o sistema senón que todas as aplicacións nel instaladas (se están localizadas)
** Pódese configurar o sistema para que traballe por defecto nun idioma, pero que use outro idioma para aquelas aplicacións ou [[http://entrans.mancomun.org/main.php cadeas]] que non estean no 1º idioma.
*** [[Manexo de Ubuntu#Configuración do idioma | O idioma en Ubuntu]]
*** [[Manexo de Mandriva#Configuración do idioma | O idioma en Mandriva]]

* '''[[Paquetes, formatos e repositorios]]'''
**Xeralmente os programas distribúense xa compilados e comprimidos no que se denomina '''paquetes'''

*'''Actualizacións do sistema'''
**Hoxe en día os S.O. e os programas son mói complexos, por tanto sempre se están detectando problemas ou incorporando novas funcionalidades.
** As '''actualizacións''' inclúen tanto correción de erros como novas funcionalidades.
** En linux as actualizacións afectan ó S.O. así como ás aplicacións que nel están instaladas. Deste xeito o usuario depreocúpase de buscar a nova versión do seu procesador de textos favorito, cando este estea dispoñible aparecerá nunha das actualizacións.
***[[Manexo de Ubuntu#Actualización do sistema| Actualizacións en Ubuntu]]
*** [[Xestión de paquetes en Mandriva#Mandriva Online| Actualizacións en Mandriva]]

== Webmin: Administrador vía web ==
* Utilidade web para a administración do sistema.
* '''[[Instalación e manexo de webmin]]'''

== Sistemas de ficheiros, cartafoles e dispositivos ==
* '''[[Manexo básico de ficheiros e cartafoles]]'''
** Gnome ven coa utilidade '''[[Manexo de Ubuntu#Ferramentas para o manexo de arquivos | nautilus]]''' para xestionar os ficheiros e cartafois. Ubuntu usa GNOME por defecto.
** KDE ven coa utilidade '''[[Manexo de Mandriva#Ferramentas para o manexo de arquivos | konqueror]]''' para xestionar os ficheiros e cartafois. Mandriva usa KDE por defecto.

* '''Como abrir documentos como root''':
** [[Manexo de Ubuntu#Como abrir documentos como root| En Ubuntu (Gnome)]]
** [[Manexo de Mandriva#Como abrir documentos como root | En Mandriva (KDE)]]

* '''Particións, montar e desmontar unidades'''
**As particións, os discos usbs, os CD-ROM, etc, están accesibles a través de directorios unha vez que son montados.
**[[Conceptos básicos para instalar Linux#As unidades de disco en Linux|Aspectos básicos da montaxe de dispositivos/particións]]
**[[Manexo de Ubuntu#Particións e puntos de montaxe|Particións e puntos de montaxe en Ubuntu]]
**[[Centro de Control de Mandriva#Puntos de montaxe|Particións e puntos de montaxe en Mandriva]]
**[[Instalación e manexo de webmin#Montar unha partición |Particións e puntos de montaxe con Webmin]]

* '''[[Comandos básicos de manexo de ficheiros]]'''

== Usuarios e grupos ==
*Linux é un sistema multiusuario e estes organízanse en grupos.
**[[Aspectos básicos dos usuarios e grupos]]
**[[Manexo de Ubuntu#Usuarios e grupos|Os usuarios en Ubuntu]]
**[[Centro de Control de Mandriva#Xestionar usuarios e grupos | Os usuarios en Mandriva]]
**[[Instalación e manexo de webmin#Xestión de usuarios e grupos | Os usuarios en webmin]]

== Manexo de scripts ==
* [[As variables de contorno]]
* [[Scripts de configuración da sesión]]
* [[Programación básica de scripts en Linux]]

== Arranque e parada de servizos ==
* [[Niveis de execución]]
* Ferramentas para o arranque e parada de servizos:
** En Ubuntu
** [[Centro de Control de Mandriva#Manexar os servizos do sistema | En Mandriva]]
** [[Instalación e manexo de webmin#Arranque e parada de servizos | En Webmin]]

* [[Comandos para o arranque e parada de servizos]]

== Configuración dos interfaces de rede ==
* Para poder ter comunicación cos outros equipos dunha rede de área local ou mesmo patra navegar por internet é preciso configuar as interfaces de rede.
* Configuración básica de enderezo IP, máscara, porta de enlace e DNS.
** [[Manexo de Ubuntu#Configuración da rede | Ubuntu]]
** [[Manexo de Mandriva#Configuración da rede | Mandriva]]
** [[Instalación e manexo de webmin#Configuración da rede | Webmin]]

== Imprimindo e escaneando ==
* '''Impresión'''
** Hoxe en día o sistema de impresión usado é o [http://es.wikipedia.org/wiki/Common_Unix_Printing_System CUPS]: Commom Unix Printing System.
** Os drivers pódense atopar en: [http://www.linuxprinting.org linuxprinting.org]
** [[Manexo de Ubuntu#Imprimindo|Impresión en Ubuntu]]

* '''Escaneo'''
*A utilidade que se usa para escanear é o [http://en.wikipedia.org/wiki/Scanner_Access_Now_Easy Sane] (Scaner Access Now Easy)
** [[Manexo de Ubuntu#Escaneando|Escaneando en Ubuntu]]

== Xestión de recursos compartidos ==
* '''Compartir cartafoles mediante NFS'''
** Network File System (NFS) é un protocolo que permite conectarse a cartafoles remotos como se estiveran en local.
** [[Manexo de Ubuntu#Compartir cartafoles| NFS en Ubuntu]]
** [[Centro de Control de Mandriva#Xestionar os recursos compartidos por Samba e NFS| NFS en Mandriva]]
** [[Instalación e manexo de webmin#Compartir carpetas por NFS | NFS en webmin]]

* [[O servizo samba | Compartir carpetas con samba]]
** Samba permite:
***compartir impresoras e carpetas para clientes windows
***conectarse a impresoras e recursos compartidos por windows
** [[Manexo de Ubuntu#Compartir cartafoles| Samba en Ubuntu]]
** [[Centro de Control de Mandriva#Xestionar os recursos compartidos por Samba e NFS| Samba en Mandriva]]

* ''' Configurar cotas de disco '''
As cotas de disco permiten controlar o consumpo de disco que fan os usuarios. Tanto en espazo como en número de arquivos ou carpetas.

== Xestión de dominios con Linux ==
* Os dominios permiten centralizar a xestión de usuarios e manexar os recursos compartidos da rede dunha forma moito máis eficiente. En Linux existen diversos mecanismos para crear dominios, tanto en redes con equipos Linux como Windows:
** [[Alternativas para crear un dominio con Linux]]
** [[Configurar un dominio con NIS]]
** [[Configurar un dominio con Samba]]
** [[Configurar un dominio con OpenLDAP]]
** [[Integración de Samba con LDAP]]
** [[Montar as carpetas persoais dos usuarios do dominio]]

== Servidor DNS ==
* O servizo de DNS ten como función fundamental resolver o nome dun equipo (por exemplo, ''www.google.com'') devolvendo a dirección IP correspondente a ese equipo, que é o dato que realmente o ordenador precisa para conectarse con el.

* Dentro dunha rede local, o servidor de DNS pode ser de gran utilidade por varias razóns:

** Permite asignar nomes aos equipos do dominio, moi útil por exemplo se montamos unha intranet e queremos que os usuarios accedan a ela utilizando un nome, por exemplo ''www.omeudominio.local'', e non unha dirección IP.
** Podemos facer que este servidor redirixa as peticións de nomes externos a outros servidores de DNS, e desta forma se os servidores de DNS cambian de dirección non temos que cambiar a configuración de todos os equipos da rede, senón só a do servidor de DNS local.

* [[O Servidor de DNS#Instalar o servizo | Instalar o servizo]]
* [[O Servidor de DNS#Configuración básica | Configuración básica]]
* [[O Servidor de DNS#Definir zonas de búsqueda | Definir zonas de búsqueda]]
* [[O Servidor de DNS#Agregar equipos no servidor DNS | Agregar equipos no servidor DNS]]
* [[O Servidor de DNS#Reenviar peticións a outros servidores DNS | Reenviar peticións a outros servidores DNS]]
* [[O Servidor de DNS#Ficheiros de configuración do servidor de DNS | Ficheiros de configuración do servidor de DNS]]

== Servidor de DHCP ==
* O servidor de DHCP permite que os equipos da rede tomen todos os datos de configuración necesarios para conectarse (dirección IP, máscara, porta de enlace, servidor de DNS, etc.) de forma automatica.
* Utilidades:
** Uso de equipos portátiles, que desta forma se poden traer ao centro e conectar á rede sen necesidade de ningún tipo de configuración.
** Máquinas sen disco que actúan como clientes lixeiros.
** Centralizar a asignación das direccións IP aos equipos da rede, evitando ter que configuralos un por un.
* [[O Servidor de DHCP#Instalar o servizo | Instalar o servizo]]
* [[O Servidor de DHCP#Configurar subredes | Configurar subredes]]
* [[O Servidor de DHCP#Editar opcións dos clientes | Editar opcións dos clientes]]
* [[O Servidor de DHCP#Fixar unha dirección para unha máquina | Fixar unha dirección para unha máquina]]
* [[O Servidor de DHCP#Ficheiro de configuración do servidor DHCP | Ficheiro de configuración do servidor DHCP]]

== Servidor Web Apache ==
* O servidor web pode ser de gran utilidade na rede do centro, xa sexa para facer prácticas cos alumnos, publicar información interna ou implantar unha plataforma de intranet que favoreza a comunicación e a posta en común de recursos.
* [[O Servidor web Apache#Instalar o servizo | Instalar o servizo]]
* [[O Servidor web Apache#Publicación de páxinas no servidor | Publicación de páxinas no servidor]]
* [[O Servidor web Apache#Configuración básica do servidor Apache | Configuración básica do servidor Apache]]
* [[O Servidor web Apache#Personalización do servidor web | Personalización do servidor web]]
* [[O Servidor web Apache#Control de acceso ás páxinas do servidor | Control de acceso ás páxinas do servidor]]
** [[O Servidor web Apache#Restricción por usuarios | Restricción por usuarios]]
** [[O Servidor web Apache#Restricción por máquinas | Restricción por máquinas]]

== Configuración do Firewall ==

== O servizo de enrutamento e NAT ==

== Aplicacións de usuario ==
* [[Aplicacións de usuario#VirtualBox|VirtualBox]]: permite crear e traballar con máquinas virtuais
* [[Aplicacións de usuario#Automatix|Multiples utlidades vía Automatix]]: skype, opera, wine, video, etc.

Manexo de Ubuntu

2009-02-10T22:41:45Z

Admin: Revertidas las ediciones de Admin (Discusión) a la última edición de Carrion

[[Imagen:Logo_ubuntu.jpg|thumb]]
== Instalación de Ubuntu ==

* [http://es.wikipedia.org/wiki/Ubuntu_%28Sud%C3%A1frica%29 Ubuntu] é unha ideoloxía humanista africana, cuxo centro de antención é: as relacións interpersoais, a confianza mutua, as alianzas, etc.

* A [http://gl.wikipedia.org/wiki/Ubuntu distribución Ubuntu] baséase nesa filosofía; para iso parten da distribución [http://gl.wikipedia.org/wiki/Debian Debian] e do escritorio [http://gl.wikipedia.org/wiki/GNOME GNOME], tratando de obter unha distribución amigable, de fácil instalación, multilingüe, libre, etc. Sitios oficiais de [http://www.debian.org Debian] e [http://www.gnome.org GNOME].

* Ubuntu saca unha versión cada 6 meses, estas numéranse co ano e o mes de publicación (ano.mes) e cun nome en clave. Así a versión na que se baseará este curso é a 7.04 (o nome en clave é: ''Feisty Fawn'').

* Ubuntu para cada versión distribúese en [http://www.ubuntu.com/getubuntu/download 3 tipos de CDs] (3 edicións):
** '''Desktop CD:''' é un ''live-cd'' que permite iniciar o ordenador sen tocar a configuración que xa ten. Unha vez iniciado o S.O. pódese tomar a decisión de instalalo permanentemente. Vén con aplicacións de usuario final.
** '''Server CD: ''' para instalar, en modo texto, permanentemente o S.O. Vén con aplicacións de servidor.
** '''Alternate CD: ''' para usuarios avanzados de Ubuntu. Para sistemas con menos de 192 MB, para realizar imaxes, actualizacións, sistemas preconfigurados, etc.

* Da distribución de Ubuntu derívanse outras 3:
** '''[http://www.Kubuntu.org Kubuntu]:''' mesma filosofía que Ubuntu pero baseada no contorno de escritorio [http://es.wikipedia.org/wiki/KDE KDE].
** '''[http://www.edubuntu.org Edubuntu]:''' versión de ubuntu para educación.
** '''[http://www.xubuntu.org Xubuntu]:''' baseado no contorno de escritorio lixeiro [http://es.wikipedia.org/wiki/Xfce Xfce]

Neste curso vaise realizar unha istalación dual (Micorsoft Windows XP + Ubuntu 7.04).

[[Pasos para a instalación de Ubuntu]]

== Iniciar Ubuntu por vez primeira ==
* Partimos de que se ten un sistema dual (GNU/Linux Ubuntu 7.04 + MS Windows XP)
* Aparece unha pantalla na que escoller o SO que se desexa iniciar
[[Imagen:Inicio_vez_01_-grub.jpg|500px]]

* Ofrécense 4 posibilidades
** Iniciar Ubuntu de xeito normal
** Iniciar Ubuntu en modo recuperación
** Realizar un test da memoria RAM
** Iniciar MS Windows XP

*Pantalla de inicio de sesión
** Está en galego e aquelas [http://entrans.mancomun.org/main.php cadeas] (frases) que non están en galego aparecen en inglés. Cando se configure o idioma e se baixen tódolos paquetes de galego esta situación mellorará.
[[Imagen:Inicio_vez_02-_Inicio.jpg|500px]]
** Pódese escoller o idioma, (por agora non hai moito onde escoller)
** A sesión, o tipo de escritorio: GNOME, KDE, etc. Neste caso só se dispón de GNOME, se desexasen outros habería que instalalos. Aquí tamén permite iniciar o escritorio a proba de fallos.
** Permite: apagar, reiniciar, hibernar ou suspender o equipo.

* O escritorio
** Unha vez dentro e navegando polos menús pódese observar o bilingüismo, isto solucionarase cando se configure o idioma.
[[Imagen:Inicio_vez_04-_rede%2C_menu.jpg|400px]]

* Para o manexo do escritorio GNOME recoméndase a visión do seguinte video: http://screencasts.ubuntu.com/Installing_Ubuntu_with_Windows_Dual-Boot

== Configuración da rede ==
* Antes de poder instalar novas aplicacións, configurar o idioma, navegar, etc, é preciso configurar as interfaces de rede.
* O CD de instalación de Ubuntu trae os paquetes xustos para varios idiomas principais e para apliacións de escritorio.

* Premer en: ''Sistema | Administración | Rede ou Network''
[[Imagen:Inicio_vez_04-_rede%2C_menu.jpg|350px]]

* Pide contrasinal pois vaise realizar unha tarefa administrativa que afecta a todo o sistema e non só o usuario actual.
* O contrasinal que pide é o do usuario administrador que entrou no sistema.
<gallery caption="Contrasinal administrativa" widths="300px" heights="200px" perrow="2">
Image:Inicio_vez_05-_02_menu_rede_-_passwd.jpg|Sen os paquetes de idioma instalados.
Image:Inicio_vez_05-_02_menu_rede_-_passwd-gl.jpg|Cos paquetes de idioma instalados.
</gallery>

* A seguinte pantalla amosa tódolos interfaces/tarxetas de rede do sistema. Se houbera inarámicas, estas interfaces aparecerían automaticamente.
* Por defecto as tarxetas de rede están configuradas para recibir os parámetros IP por DHCP.
<gallery caption="Interfaces de rede" widths="300" heights="200px" perrow="2">
Image:Inicio_vez_06-_rede,_alámbrica.jpg|Sen os paquetes de idioma instalados.
Image:Inicio_vez_06-_rede,_alámbrica-gl.jpg|Cos paquetes de idioma instalados.
</gallery>

* Facendo dobre clic sobre unha interface de rede pódense configurar os parámetros IP.
[[Imagen:Inicio_vez_07-_rede,_alámbrica_ip.jpg|300px]]
* En configuración ofrécense 3 posibilidades
** '''Zeroconf''': Trata de configurar unha IP, Máscara e porta de enlace, en función dos equipos ós que estea conectado.
** '''IP Estática''': O enderezo IP, Máscara e Porta de Enlace deben ser configurados manualmente.
** '''DHCP''': O enderezo IP, Máscara e Porta de Enlace son proporcionados por un servidor DHCP.
Unha vez configurados os parámetros IP, premer en ''OK''

<gallery caption="Configuración de Nome, DNS, etc" widths="300" heights="200px" perrow="2">
Image:Inicio_vez_08-_rede,_xeral.jpg|Nome e dominio do equipo. Así como decidir que busque servizos pola rede.
Image:Inicio_vez_09-_rede,_dns.jpg|Configuración dos servidores DNS e dos dominios de busca.
Image:Inicio_vez_10-_rede,_hosts.jpg|Configuración do arquivo de hosts
</gallery>

== Configuración do idioma ==
Ó rematar de instalar Ubuntu dende o CD, o sistema non ten tódolos paquetes do Galego, por iso é preciso baixar os paquetes restantes.

<gallery caption="Instalar os paquetes de idioma" align=center widths="300px" heights="300px" perrow="2">
Image:Inicio_vez_11-_idioma,_menu.jpg|Seleccionar ''Sistema | Administracion | Soporte de idioma (Language Support)''.
Image:Inicio_vez_12-_idioma,_soporte_de_idioma.jpg|Antes de continuar o sistema precisa baixar 2 paquetes relacionados co idioma. Premer en ''Install''
Image:Inicio_vez_13-_idioma,_baixando_pktes_soporte.jpg|Progreso da descarga de paquetes.
Image:Inicio_vez_14-_idioma,_pktes_soporte_instalados.jpg|Paquetes instalados
Image:Inicio_vez_15-_idioma,_selec_galego.jpg|Selección do idioma galego, deste xeito baixaranse os paquetes para este idioma
Image:Inicio_vez_16-_idioma,_selec_español.jpg|Selección do idioma español, deste xeito baixaranse os paquetes para este idioma
Image:Inicio_vez_17-_idioma,_descraga_pkts_idioma.jpg|Descarga dos paquetes de idiomas de cada aplicación.
Image:Inicio_vez_19-_idioma,_instalados_pkts_idioma.jpg|Finalización da actualización dos paquetes de idioma.
</gallery>
* Reiniciar o sistema ou pechar a sesión para que os cambios surtan efecto.

* Actualmente a versión de GNOME é a 2.18.1 e non está totalmente localizada ó galego, cousa que si se espera nas vindeiras versións.
* Para quen desexe colaborar na localización da vindeira versión de Ubuntu 7.10, pode colaborar en: https://translations.launchpad.net/ubuntu/gutsy/+lang/gl
* O coordinador oficial da tradución de Ubuntu ó galego é Felipe Gil.
* Pódese observar que o sistema localizado ó galego, presenta cadeas que non están traducidas ó galego e aparecen en inglés
* Isto pódese resolver, [[Manexo de Ubuntu#Configurar o español como segundo idioma|poñendo como segundo idioma o español]].

=== O usuario escolle o idioma ===
*Cada usuario pode escoller, antes de inicar sesión, o idioma co que traballar, iso implica que tamén poden mudar as unidades de medida, a moeda, etc.
<gallery caption="O usuario escollendo o idioma" widths="250px" heights="150px" perrow="2">
Image:Inicio_vez_19.1-_idioma,_pantalla_de_inicio_en_galego.jpg|Selecionar ''Escoller lingua'', na que ousuario desexa iniciar o sistema (nestes intres hai 3: galego, español e inglés).
Image:Synaptic_23_-_Repositorios_Escoller_español_2.jpg|Ó iniciar sesión o usuario pode escoller a localización coa que traballar.
Image:Synaptic_24_-_Repositorios_Escoller_español_so_para_esta_sesión.jpg|E pode decidir para que sesións ó vai usar.
Image:Inicio_vez_19.2-_idioma,_galego_e_ingles.jpg|Obsérvese como as cadeas que non están localizadas ó galego aparecen en inglés
</gallery>

=== Configurar o español como segundo idioma ===
* Para realizar este proceso, pero sen usar unha terminal de comnados é preciso poder abrir ficheiros como administrador, para iso debe estar intalada a utilidade [[Manexo de Ubuntu#Como abrir documentos como root|nautilus-gksu]]

<gallery caption="Configurar español como segunda lingua" widths="300px" heights="300px" perrow="2">
Image:Locale_01_-_menu_contextual_etc-enviroment.jpg|Abrir como administrador o arquivo ''/etc/enviromet''
Image:Locale_02_-_etc-enviroment_modificar_ficheiro.jpg|Engadir ''es_ES:es'' entre gl_ES_gl e en_EN:en
Image:Locale_03_-_etc-default-locale_modificar_ficheiro.jpg|Facer o mesmo no ficheiro ''etc/default/locale''
Image:Locale_04_-_Menu_oficina_en_español.jpg|Pechar sesión e volver entrar para que os cambios sexan efetivos. Observar este menú xa en español.
Image:Locale_05_-_Solapa_xeral_configuración_rede_2_idioma_español.jpg|Observar esta pantalla en bilingüe.
</gallery>

== Actualización do sistema ==

* Existen dúas formas de iniciar o xestor de actualizacións

<gallery caption="Xestionar as actualizacións" widths="300px" heights="300px" perrow="2">
Image:Inicio_vez_20.1-_update_-_menu_Xestor_de_actualizacions.jpg|A través do menú: ''Sistema | Administración | Xestor de actualizacións''.
Image:Inicio_vez_20-_update_-_indicador.jpg|Cada vez que hai novas actualizacións aparece no panel superior un aviso.
Image:Inicio_vez_21-_update_-_xestor.jpg|Xestor de actualizacións. Premer en ''Install''
Image:Inicio_vez_22-_update_-_xestor_-_passwd.jpg|Introducir o contrasinal do usuario administrador
Image:Inicio_vez_23-_update_-_descargando.jpg|Descarga de paquetes
Image:Inicio_vez_24-_update_-_completa.jpg|Descarga completa
Image:Inicio_vez_25-_update_-_reiniciar.jpg|Indicador solicitando o reinicio do sistema
Image:Inicio_vez_27-_grub_menu.jpg|Pódese obeservar como tamén se actualizou o núcleo de Linux.
</gallery>
No xestor de paquetes [[Manexo de Ubuntu#Ferramentas de xestión de paquetes#Sypnatic|Sypnatic]] pódense ver os [[Manexo de Ubuntu#Repositorios|parámetros de actualización]]

== Menus e apliacións en GNOME ==
* Gnome caracterízase pola simplicidade dos menús.
* A barra superior onde se atopan os menus e a inferior onde se van abrindo as aplicacións, chámanse ''paneis''

*No menú '''Aplicacións''' atópanse as aplicacións de usuario
[[Image:Ubuntu-Menus_01-_aplic_accesorios.jpg]]
*En ''Accesorios'' destacar o ''Analizador do uso do disco''

[[Image:Ubuntu-Menus_02-_aplic_internet.jpg]]
*En ''Internet'' subliñar o ''Cliente de servidor de Terminais''

[[Image:Ubuntu-Menus_03-_aplic_oficina.jpg]]
*En ''Oficina'' atópase o OpenOffice.org

[[Image:Ubuntu-Menus_04-_aplic_son.jpg]]
*En ''Son e vídeo'' están entre outros reprodutores de películas

* No menú '''Lugares''' está todo relacionado co sistema de ficheiros
[[Image:Ubuntu-Menus_05-_lugares.jpg|400px]]
*Destacar:
**En ''Rede'' pódese navegar pola LAN, entrar en equipos, etc.
**''Conectar co servidor'' permite conectarse ó sistema de ficheiros doutros equipos.

* No menú '''Sistema''' xestionase o equipo, periféricos, etc.
[[Image:Ubuntu-Menus_06-_sist_prefe.jpg|400px]]
*En Preferencias destacar:
**''Escritorio remoto'': permite a outros usuarios conectarse a este escritorio.
**''Menu principal'': xestiona que elementos aparecen nos menús.
**''Resolución de pantalla''
**''Sesións'': permite indicar que aplicacións desexamos que se executen ó iniciar sesión.
**''Tipo de letra'': para xestionar as fontes tipográficas.

[[Image:Ubuntu-Menus_07-_sist_admin.jpg]]
*En Sistema destacar:
**''Cartafoles compartidos'': para compartir cartafoles ben vía ''samba'', ben vía ''nfs''
**''Monitor de sistema'': para mirar/matar os procesos que se están a executar, uso cpu, etc.
**''Xestor de controladores restrinxidos'': se se precisa instalar un driver ''privativp''

[[Image:Ubuntu-Menus_08-_sist_axuda.jpg]]
Finalmente a axuda, que estará mesturada en tres idiomas: galego, español e inglés.

=== Actividade: procurar axuda ===
*Proponse que o usuario procure na axuda: ''como gravar unha imaxe ISO?''.
**Ollo que a axuda está en tres idiomas.

== Ferramentas de xestión de paquetes ==

=== Sypnatic ===
* É unha ferramenta gráfica para a xestión de paquetes. Permite instalalos, actualizalos, borralos, xestionar os repositorios, etc.

<gallery caption="Iniciar o xestor de paquetes Sypnatic" widths="300px" heights="300px" perrow="2">
Image:Synaptic_01_-_Menu.jpg|Seleccionar ''Sistema | Administracion | Xestor de paquetes de sypnatic''.
Image:Synaptic_02_-_Aviso.jpg|Aviso de funcionamento de sypnatic.
</gallery>

[[Imagen:Synaptic_03_-_O_xestor_con_números.jpg|450px]]
*1.- Clasificación dos paquetes en áreas
*2.- Iconos que reflicten o estado e o tipo de paquete
{|
|- style="height:20px"
| [[Imagen:Synaptic_04_-_Icono_Instalado.jpg]]
| Indica que o paquete está instalado.
|- style="height:20px"
| [[Imagen:Synaptic_06_-_Icono_Non_instalado.jpg]]
| Indica que o paquete NON está instalado.
|- style="height:20px"
| [[Imagen:Synaptic_05_-_Icono_Pakt_Ubuntu.jpg]]
| Indica que o paquete foi compilado e testeado polos desenvolvedores de Ubuntu
|- style="height:20px"
| [[Imagen:Synaptic_09_-_Instalar_gparted_-_Icono_para_instalar.jpg]]
| O paquete está seleccionado para instalarse
|}
*3.- Nome do paquete.
*4.- Versión do paquete, tanto a versión instalada como a última dispoñible.
*5.- Breve descrición do paquete.
*6.- Descrición ampliada do paquete.

=== Instalación dun xestor particións: GParted ===
*Gparted é un editor gráfico de particións que permite crealas, borralas, redimensionalas, formatealas.
*Usarase esta aplicación como exemplo dunha instalación dun paquete.

<gallery caption="Instalar GParted" widths="300px" heights="250px" perrow="2">
Image:Synaptic_07_-_Instalar_gparted.jpg|Marcar co bótón dereito sobre o rato ou facer dobre clic sobre o paquete.
Image:Synaptic_08_-_Instalar_gparted_-_dependencias.jpg|O paquete GParted'''depende''' doutros paquetes que tamén hai que marcalos para instalar.
Image:Synaptic_10_-_Instalar_gparted_-_Aplicar_instalar.jpg|Premer en ''Aplicar''para comezar a instalar os paquetes selecionados.
Image:Synaptic_11_-_Instalar_gparted_-_Resumo_aplicar_trocos.jpg|Resumo dos cambios que se van facer no sistema.
Image:Synaptic_12_-_Instalar_gparted_-_descarga_pkts.jpg|Descarga dos paquetes.
Image:Synaptic_13_-_Instalar_gparted_-_Cambios_Aplicados.jpg|Paquetes descargados e instalados.
Image:Synaptic_15_-_Instalar_gparted_-_Menu.jpg|Lanzar GParted: ''Sistema | Administración | Editor de particións de Gnome''
Image:Synaptic_17_-_Particions_do_sistema.jpg|Particións do sistema
</gallery>

=== Configuracións de Sypnatic ===
*Nas '''preferencias''' de Sypnatic pódense escoller, cores, columnas, modo de acceso á rede, que facer cos paquetes descargados, etc.
<gallery caption="Preferencias de Synaptic" widths="300px" heights="150px" perrow="2">
Image:Synaptic_18_-_Preferencias_menu.jpg|En sypnatic seleccionar: ''Configuración | Preferencias''
Image:Synaptic_20_-_Preferencias_Distribucións.jpg|Que versión instalar ante unha actualización?
Image:Synaptic_19_-_Preferencias_Cadros.jpg|Que facer cos paquetes que se baixan para instalar os paquetes?
Image:Synaptic_19.1_-_Carpeta_cache_de_apt.jpg|Na carpeta /var/cache/apt/archives atópanse os arquivos que se baixaron para instalar os paquetes. Estes poden ser levados a [outro ordenador para instalar aplicacións sen ter que descargalas]
</gallery>

=== Repositorios ===
*Os ''repositorios'' son as fontes de onde se descargarán os paquetes para instalar. Existen listas de repositorios configurados por defecto, agregados polo usuario, etc. Neste apartado tamén se parametrizará a forma en que se vai actualizar o sistema.
<gallery caption="Reposirorios de synaptic" widths="300px" heights="150px" perrow="2">
Image:Synaptic_21_-_Repositorios_Menu.jpg|En sypnatic seleccionar: ''Configuración | Repositorios''
Image:Synaptic_22_-_Repositorios_erro_bug_galego.jpg|Hai un bug aínda non corrixido entre a localización en galego e os repositorios.
</gallery>
É presiso saír e [[Manexo de Ubuntu#O usuario escolle o idioma|iniciar sesión en español]].

<gallery caption="Repositorios de Synaptic" widths="300px" heights="300px" perrow="2">
Image:Synaptic_25_-_Repositorios_descragable_de_internet.jpg|Repositorios por defecto para descargar paquetes de internet. Observar os distintos tipos de repositorios: '''main''': Software soportado por Canonical. '''universe''':Sofware mantido pola comunidade. '''restricted''':Drivers que non teñen publicado o código fonte (privativos). '''multiverse''':Software afectado por cuestións legais ou (c)
Image:Synaptic_26_-_Repositorios_outros_provedores.jpg|Aquí pódense engadir outros repositorios. Cando se instala [[Automatix]], vese como se engaden novos repositorios.
Image:Synaptic_27_-_Repositorios_actualizacións.jpg|Indicar o tipo de actualizacións que se desexan realizar, xunto coa súa automatización.
Image:Synaptic_28_-_Repositorios_autentificación.jpg|Ficheiros de sinatura (chaves públicas) para a descarga de paquetes entre o equipo cliente e o ordanador que contén o repositorio.
Image:Synaptic_29_-_Repositorios_estadisticas.jpg|Estatísticas de uso de paquetes para a mellora destes.
Image:Synaptic_31_-_Recargar_botón.jpg|Unha vez que se actualizan a lista de repositorios dos que descargar paquetes, débese recargar a lista de paquetes, para que o sistema saiba de que paquetes dispón, onde están e que versión é.
</gallery>

=== Actividade 1: Instalar un paquete multiverse: sun java JRE ===
*Proponse ó usuario que instale, facendo uso de Sypnatic, o necesario para que Mozilla-Firefox teñan o plugin de JAVA-JRE
**Compróbense que o repositorio ''multiverse'' está activado.
**Unha vez rematado o proceso comprobar en http://www.java.com/es/download/installed.jsp, que o plugin está instalado.
**As seguintes imaxes poden axudar a conducir o proceso.
<gallery caption="Imaxes da instalación de SUN Java JRE" widths="300px" heights="170px" perrow="2">
Image:Synaptic_32_-_java_multiverse_universe_main.jpg
Image:Synaptic_33_-_java_not_installed.jpg
Image:Synaptic_34_-_java_eula.jpg
Image:Synaptic_35_-_java_plugin_isntalado_mozilla.jpg
</gallery>

=== Actividade 2: Instalar un paquete multiverse: Adobe Flash Player ===
*Proponse ó usuario que instale Adobe Flash Player, pero esta vez conectándose a unha páxina web que faga uso desa tecnoloxía, ou en http://www.macromedia.com/software/flash/about.
**Compróbese que o repositorio ''multiverse'' está activado.
**Unha vez rematado o proceso, comprobar na propia páxina que carga a animación Flash ou ver a versión en:http://www.macromedia.com/software/flash/about.
**As seguintes imaxes poden axudar a conducir o proceso.
<gallery caption="Imaxes da Instalación de Adobe Flash" widths="300px" heights="170px" perrow="2">
Image:Synaptic_35_-_flash_non_hai_plugin_mozilla.jpg
Image:Synaptic_36_-_flash_instalar.jpg
Image:Synaptic_37_-_flash_-_I_agree.jpg
Image:Synaptic_39_-_flash_-_instalado_mozilla.jpg
Image:Synaptic_40_-_flash_-_plugin_carpeta_persoal.jpg|Instalado na carpeta <Home do usuario>/.mozilla/plugin.
Image:Synaptic_41_-_flash_-_non_instalado_en_sypnatic.jpg|Non está instalado no sistema, só para o usuario que o descargou.
</gallery>

=== Actividade 3: Instalar un paquete descargado de internet: Webmin ===
*Nesta outra ocasión, proponse ó usuario instalar un paquete descargado directamente de internet.
**Descargar o paquete .deb de http://www.webmin.com
**Facer dobre clic sobre el.

[[Imagen:Ubuntu_-_Webmin_01_-_Instalación_pkt_e_detalles.jpg|400px]]
*Obsérvese como este paquete ''depende'' doutros 4 máis, que serán descargados dos repositorios correspondentes.
*Pódese observar os arquivos que inclúe o paquete.
*En Sypnatic, pódese comprobar que o paquete está instalado.
*Non é preciso iniciar o [servizo] webmin, este xa se inicia ó remate da instalación.

=== Actividade 4: Instalar un paquete a través de Webmin: quota ===
*Nesta última actividade proponse que se instale un paquete que permite controlar as cotas de disco para acada usuario.
*Aproveitando que se ten instalado o Webmin, este paquete podería ser instalado dende calquera parte do mundo.

[[Instalación e manexo de webmin#Instalar un paquete|Instalar o paquete quota co webmin]]

=== Automatix ===
*'''[http://www.getautomatix.com Automatix]''' é unha ferramenta gráfica para xestionar a instalación das aplicacións máis usadas comunmente en distribucións baseadas en Debian.
*Descargar de http://www.getautomatix.com/ o paquete correspondete á distribución que se está a usar.

<gallery caption="Imaxes de Automatix" widths="300px" heights="250px" perrow="2">
Image:Automatix_03_-_pkt_doble_clic_e_pkts_adicionais.jpg|Realizar dobre clic no paquete.
Image:Automatix_04_-_passwd.jpg|Introducir a passaword para tarefas administrativas
Image:Automatix_05_-_menu.jpg|Lanzar Automatix: ''Apliacións | Ferramentas do sistema | Automatix''
Image:Automatix_06_-_advertencia.jpg|Advirte que algúns dos programas está protexidos por licencias privativas.
Image:Automatix_07_-_Codecs_and_plugins.jpg|Posibles aplicacións que se poden instalar.
Image:Automatix_08_-_Software_doutros_provedores.jpg|Lista doutros repositorios en Sypnatic.
</gallery>

=== Apt ===
*''Advanced Packed Tool'' é o sistema básico encargado da administración de paquetes das distribucións baseadas en Debian.
*O ficheiro '''/etc/apt/sources.list''' contén a lista dos respositorios que se viu con Synaptic
*O comando '''apt-get''' serve para a instalación, desinstalación, actualización, etc de paquetes. Só executable polo ''root''
** '''apt-get install package''' <paquete>: instala paquetes
** '''apt-get update''': actualiza a base de datos de paquetes en función dos repositorios dos que se dispón.
** '''apt-get remove package''' <paquete>: elimina paquetes
** ...

*O comando '''apt-cache''' serve para a consulta da base de datos de paquetes, para saber: os dispoñibles, instalados dependencias, etc. executable por calquera usuario.

*Outro comando para administración de paquetes é: '''dpkg'''

== Ferramentas para o manexo de arquivos ==
* O xestor de arquivos por defecto en GNOME é ''nautilus''

<gallery caption="Operacións con nautilus" widths="300px" heights="300px" perrow="2">
Image:Ubuntu-Arquivos_01-_cartafol_persoal.jpg|O cartafol persoal do usuario.
Image:Ubuntu-Arquivos_02-_nautilus_menu_visualizar.jpg|Amosar os ficheiros ocultos.
Image:Ubuntu-Arquivos_03-_nautilus_columnas_visibles.jpg|Seleccionar e ordenar as columnas que interesan.
Image:Ubuntu-Arquivos_04-_nautilus_arquivos_ocultos_permisos_propietario.jpg|Listado de ficheiros, ocultos incluídos, en modo ''lista''.
Image:Ubuntu-Arquivos_05-_arquivo_propiedades.jpg|Seleccionar ''Propiedades'' co botoń dereito
Image:Ubuntu-Arquivos_06-_arquivo_propiedades_básica.jpg|Nome, tamaño do arquivo, espazo libre
Image:Ubuntu-Arquivos_07-_arquivo_propiedades_emblema.jpg|Os emblemas clasifican arquivos.
Image:Ubuntu-Arquivos_08-_arquivo_propiedades_permisos.jpg|Propietarios do ficheiro e permisos asociados
Image:Ubuntu-Arquivos_09-_arquivo_propiedades_abrir_con.jpg|Indicar aplicacións coas que poder abrir o arquivo. Engadir OpenOffice.org
Image:Ubuntu-Arquivos_10-_arquivo_propiedades_notas.jpg|Poñer notas ó ficheiro
Image:Ubuntu-Arquivos_11-_arquivo_propiedades_resultado.jpg|Iconos que reflicten o realizado, xunto coas aplicacións coas que se pode abrir o ficheiro.
Image:Ubuntu-Arquivos_12-_nautilus_editar_preferencias.jpg|Entre outras cousas, permítese que con poñer o rato enriba dun arquivo de son, xa comece a soar.
</gallery>

=== Como abrir documentos como root ===
* Hai veces nas que interesa editar arquivos/abrir cartafoles para os cales o usuario non tería permisos.
* Para solucionar ese problema pódese instalar o paquete '''nautilus-gksu'''
* Procédase como no [[Manexo de Ubuntu#Instalación dun xestor particións: GParted|exemplo no que se instala Gparted con Sypnatic]].

<gallery caption="nautilus-gksu" widths="300px" heights="300px" perrow="2">
Image:Nautilus-gksu_01_-_Sypnatic.jpg|Seleccionar o paquete nautilus-gksu en Sypnatic. Unha vez instalado pechar sesión e volver entrar.
Image:Nautilus-gksu_02_-_boton_dereito.jpg|O menú contextual amosa que o obxecto pódese abrir como administrador.
</gallery>

== Usuarios e grupos ==
*Nas seguintes imaxes recóllese a alta do usuario chamado xan.
<gallery caption="Crear usuarios e grupos" widths="300px" heights="300px" perrow="2">
Image:Ubuntu-Usuarios_grupos_01-_menu.jpg|Seleccionar ''Sistema | Administración | Usuario e grupos''.
Image:Ubuntu-Usuarios_grupos_02-_usuarios_actuais.jpg|Usuarios que ten o sistema finalizada a instalación.
Image:Ubuntu-Usuarios_grupos_03-_conta.jpg|Dar de alta unha conta de usuario.
Image:Ubuntu-Usuarios_grupos_04-_privilexios.jpg|Usuario sen o privilexio de administración.
Image:Ubuntu-Usuarios_grupos_05-_avanzado.jpg|Indicar o ''uid'', a carpeta persoal, o interprét de comandos e o grupo primario.
Image:Ubuntu-Usuarios_grupos_06-_boton_engadir_grupo.jpg|Usuario xa creado e acceder á xestión de grupos.
Image:Ubuntu-Usuarios_grupos_07-_grupos.jpg|O grupo ''xan'' creado á par que o usuario do mesmo nome.
Image:Ubuntu-Usuarios_grupos_08-_propiedades_grupos.jpg|Usarios que poden forma parte do grupo ''xan'', pero como secundario.
</gallery>

=== Cambiar Contrasinal ===
*Calquera usuario pode cambiar de contrasinal facendo uso da utilidade: ''Sistema | Preferencias| Sobre min''
[[Image:Ubuntu-Usuarios_grupos_13-_cambair_contrasinal.jpg|400px]]

=== Ficheiros de configuración ===
*Todas as altas/baixas/modificacións de usuarios e grupos quedan almacenadas nos [[Aspectos básicos dos usuarios e grupos#Ficheiros de configuración|ficheiros de usuarios e grupos]].

=== Actividade: crear usuarios e grupos ===
* Proponse crear un usuario (ana) e dous grupos (asi1 e alumnos) de xeito que reflictan os ficheiros referenciados no apartado anterior.

=== O usuario root ===
* Este usuario especial non ten contrasinal, por defecto en Ubuntu, por tanto se se desexa executar algún comando dos que só el ten acceso, pódese actuar de dúas maneiras:
**Poñerlle un contrasinal a root (''Sistema | administracion | Usuarios e grupos'') e logo pasarse a root co comando ''su''
**Non poñer contrasinal e antepoñer a cada comando pertencente ó dominio de root o comando ''sudo''
*** ''sudo ifconfig'', cando pida o contrasinal introducirase o do usuario con privilexios de administración que iniciou sesión.

== Imprimindo ==
=== Instalar unha impresora local ou con conexión á rede ===
<gallery caption="Instalar unha impresora local ou de rede" widths="300px" heights="300px" perrow="2">
Image:Imprimindo_01_-_menu.jpg
Image:Imprimindo_02_-_impresoras_-_nova.jpg
Image:Imprimindo_04_-_detectada.jpg
Image:Imprimindo_05_-_controlador.jpg
Image:Imprimindo_06_-_nome.jpg
Image:Imprimindo_07_-_brother_instalada.jpg
</gallery>

=== Impresora PDF ===
<gallery caption="Instalar unha impresora PDF" widths="300px" heights="300px" perrow="2">
Image:Imprimindo_08_-_cups-pdf_instalar.jpg
Image:Imprimindo_09_-_cups-pdf_detectada.jpg
Image:Imprimindo_10_-_cups-pdf_controlador.jpg
Image:Imprimindo_11_-_cups-pdf_nome.jpg
Image:Imprimindo_12_-_cups-pdf_instalada.jpg
Image:Imprimindo_13_-_cups-pdf_carpeta_PDF.jpg
</gallery>

=== HPLIP ===
* HP Linux Imaging and Printing: proxeto de HP para traballar con total funcionalidade cos seus dispositivos (impresoras e escáners) en GnU/Linux
* [[http://en.wikipedia.org/wiki/HPLIP HPLIP]]

<gallery caption="HPLIP" widths="300px" heights="300px" perrow="2">
Image:Imprimindo_13.1_-_Menu_Pral.jpg
Image:Imprimindo_14_-_HPLIP_menú_pral.jpg
Image:Imprimindo_15_-_HPLIP_menu.jpg
Image:Imprimindo_16_-_HPLIP_python-qt3.jpg
Image:Imprimindo_17_-_HPLIP_non_hai_hps_instaladas.jpg
Image:Imprimindo_18_-_HPLIP_tipo_de_conexion.jpg
Image:Imprimindo_19_-_HPLIP_dispositivos.jpg
Image:Imprimindo_20_-_HPLIP_ppd_driver.jpg
Image:Imprimindo_21_-_HPLIP_nome_impresora.jpg
Image:Imprimindo_22_-_HPLIP_resumo.jpg
Image:Imprimindo_23_-_HPLIP_xestor_de_dispositivos.jpg
Image:Imprimindo_24_-_HPLIP_functions.jpg
Image:Imprimindo_25_-_HPLIP_consumibles.jpg
</gallery>

=== Compartir impresoras ===
* En linux compártense tódalas impresoras dun equipo

<gallery caption="Compartir impreroras" widths="300px" heights="300px" perrow="2">
Image:Imprimindo_26_-_Compartir_impresoras.jpg
Image:Imprimindo_27_-_Compartir_impresoras_advertencia.jpg
</gallery>
* Para que funcione ben nesta versión (7.04), é preciso modificar a liña de hosts de ''/etc/nsswitch.conf'' a: ''hosts: files dns mdns4''

=== CUPs vía web ===
* CUPS pode ser configurado via web a través do porto 631.

<gallery caption="CUPS vía web" widths="300px" heights="300px" perrow="2">
Image:Imprimindo_28_-_631_home.jpg
Image:Imprimindo_29_-_631_administracion.jpg
Image:Imprimindo_30_-_631_impresoras.jpg
</gallery>

=== Buscar drivers: linuxprinting.org ===
En [http://www.linuxprinting.org linuxprinting.org] pódense comprobar o estado no que se atopa o desenvolvemento dos drivers de cada impresora.

<gallery caption="Buscar drivers: linuxprinting.org" widths="300px" heights="300px" perrow="2">
Image:Imprimindo_31_-_Linuxprinting_funcionalidade_drivers.jpg
Image:Imprimindo_32_-_Linuxprinting_seleccionar_dell.jpg
Image:Imprimindo_33_-_Linuxprinting_dell_recomenda_samsumg.jpg|Neste caso recomenda instalar unha Samsusg
</gallery>

=== Actividade: Instalar os drivers dunha fotocopiadora ===
*Proponse buscar o driver da seguinte fotocopiadora Ricoh, Aficio MP2000 e instalalo no sistema.

== Escaneando ==
*A utilidade que se usa para escanear é o [http://en.wikipedia.org/wiki/Scanner_Access_Now_Easy Sane] (Scaner Access Now Easy)

<gallery caption="Escanear unha imaxe" widths="300px" heights="300px" perrow="2">
Image:Escaner_01_-_menu.jpg
Image:Escaner_02_-_escanear.jpg
Image:Escaner_03_-_escaneado.jpg
Image:Escaner_04_-_OOo_inserir.jpg|Dende o OpenOffice.Org Write
Image:Escaner_05_-_OOo_inserido.jpg|Dende o OpenOffice.Org Write
</gallery>

== Particións e puntos de montaxe ==
*Ubuntu monta automaticamente tódalas particións do sistema así como os dispositivos que se conecten: usb, CD_ROM, etc.

=== Dispositivos USB e CD-ROMs ===
<gallery caption="Montaxe automática de dispositivos" widths="300px" heights="300px" perrow="2">
Image:Ubuntu-Arquivos_13-_usb_automatico.jpg|Simplemente introducindo un soporte, o sistema móntao automaticamente e crea un acceso directo no escritorio. Para retirar o soporte premer co botón dereito sobre el e seleccionar desmontar.
Image:Ubuntu-Arquivos_13.1-_usb_onde_esta_montado.jpg|Os dispositivos montados automaticamente polo sistema está no directorio ''/media''
</gallery>

<gallery widths="300px" heights="150px" perrow="2">
Image:Ubuntu-Arquivos_14-_menu_panel.jpg|Tamén se pode agregar ó panel o ''Montador de discos''
Image:Ubuntu-Arquivos_15-_panel_montador.jpg|Agregar ó panel o ''Montador de discos''
Image:Ubuntu-Arquivos_16-_panel_montador_disquet_non_montado.jpg|Dende o ''Montador de discos'' pódese xestionar que montar ou desmontar.
</gallery>

=== Crear novas particións ===
*Para xestionar as particións é preciso instalar o xestor de particións '''[[Manexo de Ubuntu#Instalación dun xestor particións: GParted|GParted]]'''
*Se se quixeran redimensionar as existentes débese iniciar co CD de Ubuntu, pois GParted non deixa traballar ata ese extremo con particións en uso.
*Para o xestor de particións premer en ''Sistema | Administración | Editor de particións de Gnome''

<Gallery caption="Crear particións" widths="300px" heights="200px" perrow="2">
Image:Ubuntu-Arquivos_17-_nova_partición.jpg|Seleccionar o espazo libre para crear unha nova partición.
Image:Ubuntu-Arquivos_18-_nova_partición_tamaño_e_tipo.jpg|Indicar o tamaño, o tipo de partición e o sistema de ficheiros.
Image:Ubuntu-Arquivos_19-_nova_partición_aplicar.jpg|Aplicar cambios.
Image:Ubuntu-Arquivos_20-_nova_partición_creada.jpg|Partición xa creada.
Image:Ubuntu-Arquivos_21-_nova_partición_boton_referscar.jpg|Refrescar.
Image:Ubuntu-Arquivos_22-_nova_partición_montada.jpg|Observar a partición montada de xeito automático en ''/media/disk''.
</gallery>

=== Actividade: Montar particións con webmin ===
*Tratar de montar a partición creada no paso anterior en ''/mnt/linux1'' facendo uso de webmin.

[[Instalación e manexo de webmin#Montar unha partición|Montar partición en webmin]]

=== O ficheiro fstab ===
* O ficheiro ''/etc/fstab'' contén a información necesaria sobre dispositivos e os seus puntos de montaxe, para montar ó iniciar o sistema e para desmontar o apagar o sistema.

[[Image:Ubuntu-Arquivos_26-_fstab.jpg|600px]]

=== Comandos para montar e desmontar ===
* '''mount''': para montar dispositivos
** ''mount /dev/hda3 /mnt/linux1'': monta a partición 3 do disco hda no directorio /mnt/linux1

* '''umount''': para desmontar dispositivos
** ''umount /dev/hda3'': desmonta a partición 3 do disco hda

== Compartir cartafoles ==

=== Network File System. NFS ===
* Paquetes NFS
** Para instalar NFS precísanse os seguintes paquetes:
*** '''nfs-commom''': paquete necesario tanto para o cliente de NFS como para o servidor de NFS.
*** '''nfs-kernel-server''': paquete necesario o servidor de NFS.
*** '''portmap''': servidor que convirte as chamadas a procedementos remotos (RPC) a número de portos TCP/UDP.

* Instalar paquetes

<gallery caption="Instalar paquetes" widths="350px" heights="150px" perrow="2">
Image:Ubuntu-nfs_01_paquetes.jpg|Paquetes a instalar.
Image:Ubuntu-nfs_02_cartafoles_compartidos_menu.jpg|Lanzar o o meún ''Sistema | Administracióm | Compartir cartafoles''
Image:Ubuntu-nfs_03_cartafoles_compartidos_instalar_servizos.jpg|Se non está instalados os paquetes pódense instalar dende aquí.
</gallery>

* Compartir carpetas
<gallery caption="Compartir carpetas" widths="350px" heights="300px" perrow="2">
Image:Ubuntu-nfs_04_crear_cartafol_compartir.jpg|Cartafol para compartir con permisos rwx para todos.
Image:Ubuntu-nfs_05_crear_cartafol_compartir_e_menu_compartir.jpg|Menú contextual para compartir
Image:Ubuntu-nfs_06_compartida_via_nfs_para_10.0.0.0.jpg|Xestor de carpetas compartidas de NFS
Image:Ubuntu-nfs_07_cartafoles_compartidos.jpg|Cartafoles compartidos tanto por Samba como por NFS
</gallery>

* Vista dos cartafoles compartidos
<gallery caption="Vista dos catafoles compartidos" widths="350px" heights="200px" perrow="2">
Image:Ubuntu-nfs_13_cartafoles_compartidos_final.jpg|Cartafoles NFS vistos dende o contorno gráfico
Image:Ubuntu-nfs_14_ficheiro_exports.jpg| O arquivo de exportacións ''/etc/exports''
</gallery>

=== Comandos NFS ===
* '''mount''': monta recursos remotos e locais en carpetas
** ''mount <ip ou nome>:/<recurso> /<carpeta local>''
* '''umount''': desmonta recursos remotos e dispositivos locais

=== Compartir vía samba ===
*Paquetes a instalar:
** '''samba''': paquetes que permiten compartir carpetas e impresoras para clientes windows
** '''smb-client''': utilidades de cliente para facer uso de recursos compartidos vía samba
** '''smbfs''': para poder montar e desmontar recursos compartidos por samba

<gallery caption="Recursos compartidos" widths="350px" heights="200px" perrow="2">
Image:Ubuntu-samba_01_compartir_partindo_de_NFS.jpg|''Sistema|Cartafoles Compartidos'': Carpetas xa compartidas vía NFS.
Image:Ubuntu-samba_02_compartir_compartida.jpg|Compartir a carpeta vía samba.
Image:Ubuntu-samba_03_cartafol_compartida_xa_compartida.jpg|Conxunto de carpetas compartidas SMB e NFS.
Image:Ubuntu-samba_04_webmin_compartición_por_samba.jpg|''Categoría Servidores | Compartición de ficheiros de windows vía Samba''
Image:Ubuntu-samba_05_webmin_carpetas_compartidas_e_impresoras.jpg|Recursos compartidos por samba.
Image:Ubuntu-samba_06_webmin_compartir_home.jpg|A carpeta compartida de home
Image:Ubuntu-samba_07_editar_o_home_compartido.jpg|Editar homeUsuario
Image:Ubuntu-samba_08_icono_control_seguridade_e_acceso.jpg|Ir a control de acceso e seguridade
Image:Ubuntu-samba_09_permitir_escritura_e_si_invitado.jpg|Permitir a escritura na carpeta e permitir anónimos
Image:Ubuntu-samba_11_lista_de_obxectos_a_traves_de_menu_cartafoles_compartidos.jpg|Carpetas compartidas
Image:Ubuntu-samba_12_etc_samba_smb.conf_.jpg|Arquivo de configuración ''/etc/samba/smb.conf''
Image:Ubuntu-samba_13_nautilus_carpetas_compartidas.jpg|Ver recursos compartidos en nautilus
Image:Ubuntu-samba_14_agregar_punto_de_montaje.jpg|Agregar punto de montaxe en webmin
Image:Ubuntu-samba_14_crear_o_punto_de_montaxe.jpg|Punto de montaxe creado. Premer en salvar
Image:Ubuntu-samba_15_fstab.jpg|Configuración final do arquico ''/etc/fstab''
</gallery>

As variables de contorno

2008-10-29T01:28:58Z

Admin:

O sistema ten predefinidas unha serie de variables de contorno que establecen diversos parámetros de configuración. Algunhas variables de contorno relevantes son:
* '''PS1''': Mensaxe do prompt (ver sintaxe no manual de bash)
* '''HOME''': Ruta do directorio home do usuario
* '''PATH''': Lista de rutas nas que se buscan os comandos no sistema, separadas por :
* '''SHELL''': Ruta do shell que estamos utilizando
* '''DISPLAY''': Consola pola que se redirixe a saída do sistema

A orde '''export''' permítenos exportar unha variable ao contorno do sistema, de forma que quedará almacenada mentres dure a sesión e poderá ser accesible dende calquera outro proceso:

export var #exporta a variable var
export var2=mundo2 #asígnalle un valor á variable e a exporta

Portada

2008-10-29T01:04:05Z

Admin: /* Servidor DNS */

Contidos da galega

2007-11-20T10:24:29Z

Admin: Nueva página: ola galega

ola galega

Niveis de execución

2007-06-29T16:38:34Z

Admin:

* No proceso de arranque de Linux tamén interveñen unha serie de scripts e ficheiros de configuración.
* En primeiro lugar, no arranque do sistema descomprímese a imaxe comprimida do núcleo de Linux e recoñécese o hardware do equipo.
* A continuación, arráncase o proceso init (normalmente en /sbin), con pid 0. Este proceso será o encargado de lanzar todos os demais procesos do sistema.
* O proceso '''init''' toma un ficheiro de configuración principal en '''/etc/inittab''', no que se definen os distintos niveis de execución do sistema, que son:
0 Apagar o sistema
1 Modo monousuario
2 Multiusuario sen rede
3 Multiusuario
4 Non se usa
5 X11
6 Reinicio do sistema
* O ficheiro /etc/inittab establece cal dos modos de execución se toma por defecto no arranque.
* Podemos cambiar de nivel de execución executando nos mesmos o proceso init indicando como parámetro o nivel de execución:
init 3 # Pasamos a modo de texto
* O ficheiro inittab tamén invoca ao script '''/etc/rc.sysinit''', que realiza funcións como iniciar o swap, montar os sistemas de ficheiros, etc.
* A continuación execútase o script '''/etc/rc.local''', que tamén realiza funcións básicas de configuración.
* Por último, init executa todos os scripts incluídos no modo de execución seleccionado. Estes scripts están no directorio '''/etc/rc''n''.d''', onde ''n'' é o nivel de execución.
* Os scripts que comezan por S arrancan un servizo, e os que comezan por K o deteñen. Desta forma podemos ver en cada nivel que servizos se lanzan e cales se deteñen.

Programación básica de scripts en Linux

2007-06-28T12:02:34Z

Admin: /* Control de fluxo */

Nun principio, podemos dicir que basicamente os scripts non son mais que unha secuencia de comandos escritos nun ficheiro de texto. Sen embargo, os intérpretes de comandos de Linux inclúen toda unha serie de estruturas que dan lugar a un auténtico linguaxe de programación, con variables, instrucións e comandos de entrada/saída, estruturas de control, subprogramas, paso de parámetros, etc.

== Aspectos básicos ==

* O primeiro que deberemos introducir no script é unha liña na que se indique para que intérprete de comandos está programado. Hai que ter en conta que os distintos shells teñen funcións e estruturas de control distintas. A sintaxe será: '''''#!ruta_shell'''''
#!/bin/bash

* A continuación introduciremos liñas con comandos e estruturas permitidas no shell que esteamos programando.
* O carácter '''#''' permítenos introducir un comentario, xa que o shell ignorará todo o introducido a continuación.
* A extensión habitual dun ficheiro de script en Linux é .sh, aínda que tamén é frecuente non poñerlles ningunha extensión.

== Definición de variables ==
* Podemos definir unha variable coa instrución: '''''variable=valor'''''
* Para acceder ao valor da variable introducimos o carácter '''$''' antes do nome da mesma: '''''echo $variable'''''
* Tamén podemos introducir o valor da variable dentro dunha cadea maior, tendo en conta que:
** Se englobamos a cadea entre comiñas dobres, o shell substituirá a variable polo seu valor.
** Se englobamos a cadea entre comiñas simples, o shell non fará ningunha substitución e mostrará o texto que se indica
** Se englobamos a cadea entre comiñas invertidas, o shell interpretará a cadea como un comando e devolverá o resultado (o mesmo se consigue con '''''$(comando)'''''):
var=mundo
echo “hola, $var” # mostra hola, mundo
echo 'hola, $var' # mostra hola, $var
echo `ls` # mostra o contido do directorio actual

== Avaliación de expresións ==

* Se queremos que ''bash'' avalíe o contido dunha expresión aritmética e devolva o seu resultado usaremos a sintaxe ''$((expresión))'':
p = $((p+3)) #suma 3 á variable p
* Tamén podemos utilizar a sentencia '''''let'''''
* A sintaxe para avaliar expresións condicionais (que devolven 1 ou 0) é '''''[ [expresión] ]''''', onde a expresión pode ser:
** Unha comparación con =, !=, <, <=, >, >=
** A negación dunha expresión: ''! expresión''
** O and ou or de varias expresións (deben encerrarse entre parénteses):'' expresión1 && expresión2'', ''expresión1 || expresión2
''

== Paso de parámetros ==

* En moitos casos interesaranos que o script poida recibir parámetros na liña de comandos, e acceder a eles dende o script. Para facelo, utilizaremos a seguinte sintaxe:
** '''$#''' devolve o número de parámetros que se lle pasou ó script
** '''$@''' devolve a cadea con todos os parámetros
** '''$0''' devólvenos o nome do propio script que se está executando
** '''$n''' devolve o valor do parámetro n pasado ó script
** '''Shift [n]''' é unha instrución que despraza cara a “esquerda” todos os parámetros recibidos no script, é dicir, o $2 pasa a ser o $1, $3 pasa a $2, etc. Pódese indicar como parámetro de shift o número de posicións que nós queremos desprazar (por defecto 1).
* Tamén podemos ler parámetros da entrada estándar dentro do script coa función '''''read''''':
read NOME # le da entrada estándar a variable NOME

== Control de fluxo ==

* Tamén podemos incluír dentro dos scripts as sentencias típicas de control de fluxo condicionais e iterativas de calquera linguaxe de programación:
* '''IF''':
if [ condición1 ]; then acción1
else if [ condición2 ]; then acción2
else acción
fi
fi
* '''TEST''': Permite avaliar unha expresión e ver se é verdadeira ou falsa. Utilízase con frecuencia nas condicións do if. A expresión pode ser:
-r ficheiro o ficheiro existe e se pode ler
-w ficheiro o ficheiro existe e se pode escribir
-x ficheiro o ficheiro existe e se pode executar
-f ficheiro o ficheiro existe e é un ficheiro normal
-d ficheiro o ficheiro é un directorio
-c ficheiro é un ficheiro especial de tipo carácter
-b ficheiro é un ficheiro especial de tipo bloque
-s ficheiro o ficheiro ten un tamaño maior que cero
-z s1 a lonxitude da cadea s1 é cero
-n s1 a lonxitude da cadea s1 non é cero
s1 = s2 as dúas cadeas son iguais
s1 != s2 as dúas cadeas son distintas
s1 a cadena s1 existe
n1 –eq n2 n1 e n2 teñen o mismo valor numérico
n1 –ne n2 n1 e n2 teñen distinto valor numérico
n1 –gt n2 n1 ten un valor maior que n2
n1 –lt n2 n1 ten un valor menor que n2
n1 –ge n2 n1 ten un valor maior ou igual que n2
n1 –le n2 n1 ten un valor menor ou igual que n2
-a And lóxico
-o Or lóxico
* '''CASE''':
case variable in
patrón1) comandos a executar se variable coincide con patrón1;;
patrón2) comandos a executar se variable coincide con patrón2;;
...
esac
** Cada patrón posible do case pode ser:
*** Un valor constante, numérico ou de cadea
*** Un conxunto de valores constantes, separados por |
*** Un rango de valores, separando o mínimo e o máximo por -
*** Patrón por defecto, con *

* '''Comando1 && Comando2''': Executa Comando2 só se Comando1 ten éxito (código de saída 0)
* '''Comando1 || Comando2''': Executa Comando2 só se Comando1 non ten éxito (código de saída distinto de 0)
* '''FOR''':
for variable in lista-valores
do
Instrucións a executar
done
**Onde a lista de valores pode ter:
*** Un conxunto de valores separados por espazos
*** O resultado dun comando entre ``
*** O conxunto de parámetros do script ($@)
* '''WHILE/UNTIL''':
while condición until condición
do do
Comandos a executar Comandos a executar
done done

* '''BREAK E CONTINUE''': Estas sentenzas permiten saír do bucle e pasar á seguinte iteración respectivamente
* '''EXIT''': Sae do script
* '''SLEEP''': Fai unha pausa do número de segundos indicado

== Definición de funcións ==

* Unha función permite englobar un conxunto de comandos baixo un nome que podemos invocar dende o script
* Sintaxe:
function nome ()
{
comandos a executar
}
* A sentenza '''''return''''' permite saír da función
* Podemos indicar opcionalmente o valor de retorno da función
* Para invocar a función, simplemente introduciremos o seu nome seguido dos posibles parámetros, que se recollerán na función da mesma forma que se recollen no script, como $1, $2, etc.

Pasos de instalación de Mandriva

2007-06-27T22:38:33Z

Admin: /* Configuración de usuarios e modo de autentificación */

[[Imagen:Logo_mandriva.jpg|thumb]]
Aquí se recollen os pasos básicos para a instalación de Mandriva:

== Comezo da instalación ==

Na primeira pantalla da instalación podemos escoller entre distintas opcións:

[[Imagen:Instalacion_mandriva_comezo.jpg|450px]]

* '''Arrancar do disco duro:''' Esta é opción por defecto, que arranca o sistema operativo por defecto no disco local do equipo.
* '''Arrancar o programa de instalación do CDROM''': Lanza o programa de instalación para instalar Mandriva no disco duro
* '''Arrancar a consola de rescate''': Lanza unha pequena aplicación en modo texto que permite realizar as operacións básicas para rescatar o equipo se non arranca:
** Reinstalar o xestor de arranque
** Restaurar o xestor de arranque de Windows.
** Montar as particións de disco do equipo en /mnt.
** Abrir unha consola de comandos.
* '''Facer un test da memoria RAM do equipo'''.

== Selección do idioma ==

* O primeiro paso da instalación é a selección do idioma que se usará na instalación e por defecto no sistema cado estea instalado.
* Poden seleccionarse varios idiomas, e así o usuario poderá seleccionar un deles cando inicie a súa sesión.

[[Imagen:Instalacion_mandriva_idioma.jpg|450px]]

== Contrato de licenza ==

* Deberemos aceptar o contrato de licenza, que basicamente informa que a maioría do software incluído está distribuído baixo a licenza GPL e que os programas desenvolvidos por Mandriva se distribúen baixo a GPL.

[[Imagen:Instalacion_mandriva_licenza.jpg|450px]]

== Configuración do teclado ==

* Neste paso seleccionamos a configuración rexional do noso teclado (Por defecto xa debería aparecer o español).

[[Imagen:Instalacion_mandriva_teclado.jpg|450px]]

== Nivel de seguridade por defecto ==

* O nivel de seguridade establece unha serie de permisos e restricións de seguridade de rede por defecto.
* Posteriormente pode cambiarse no Centro de Control de Mandriva.

[[Imagen:Instalacion_mandriva_seguridade.jpg|450px]]

== Particionado do disco ==

* No apartado de particionado, temos dúas opcións:
** Deixar que o instalador utilice o espazo libre do disco, no que crear unha partición para o sistema (directorio '''/'''), outra para os directorios persoais (directorio '''/home''') e outra para '''swap'''.
** Seleccionar manualmente as particións que se van facer no disco e os [[Conceptos básicos para instalar Linux#As unidades de disco en Linux | puntos de montaxe]] das mesmas.

[[Imagen:Instalacion_mandriva_particionado.jpg|450px]]

* A ferramenta de particionado de Mandriva é moi intuitiva e permítenos facilmente crear, eliminar e modificar particións, asignar os puntos de montaxe para cada unha delas, etc.

[[Imagen:Instalacion_mandriva_particionado_2.jpg|450px]]

== Selección dos paquetes a instalar ==

* Para facilitar a selección de paquetes que queremos instalar dentro do amplo conxunto de paquetes que inclúe o DVD, o instalador organiza os paquetes en grupos temáticos segundo o obxectivo dos pogramas.
* De todos os xeitos se queremos podemos seleccionar os paquetes de forma individual.

[[Imagen:Instalacion_mandriva_seleccion_paquetes.jpg|450px]]

* A continuación comeza a fase da instalación na que os paquetes seleccionados se instalan no disco duro.

[[Imagen:Instalacion_mandriva_instalacion_paquetes.jpg|450px]]

== Configuración de usuarios e modo de autentificación ==

* Neste paso establecemos en primeiro lugar a clave do usuario root.
* Podemos seleccionar o sistema de autentificación que queremos usar:
** '''Arquivo local''' (por defecto) utiliza os ficheiros locais para autentificar aos usuarios.
** '''LDAP''': Autentifica aos usuarios contra un [[O servidor LDAP | servidor LDAP]].
** '''NIS''': Autentifica aos usuarios contra un [[O servizo de NIS | servidor de NIS]].
** '''Dominio Windows''': Utiliza o módulo de winbind samba para autentificarse contra un dominio Windows.
** '''Active Directory''': Autentifícase cun servidor de Active Directory, co protocolo LDAP ou con winbind.

[[Imagen:Instalacion_mandriva_autentificacion.jpg|450px]]

* Despois podemos engadir no equipo local os usuarios que queiramos.

[[Imagen:Instalacion_mandriva_autentificacion_2.jpg|450px]]

== Resumo e configuración final ==

* No final da instalación veremos a pantalla de resumo con toda a configuración para o novo sistema.
* É importante revisar os puntos deste resumo, sobre todo o referente á interfaz gráfica, xa que se non está ben configurado non poderemos arrancar ningunha aplicación do contorno gráfico.

[[Imagen:Instalacion_mandriva_resumo.jpg|450px]]

== Finalizar a instalación ==

* Antes de rematar definitivamente a instalación, o programa ofrécenos a opción de descargar de Internet actualizacións para o sistema.

[[Imagen:Instalacion_mandriva_actualizacions.jpg|450px]]

* No último paso da instalación podemos gardar a selección de paquetes e xerar un disquete de instalación automática se queremos repetir a mesma instalación noutros equipos.

[[Imagen:Instalacion_mandriva_finalizar.jpg|450px]]

Archivo:Logo redhat.jpg

2007-06-21T21:31:24Z

Admin: Logo de Redhat

Logo de Redhat

Archivo:Unidades en linux.jpg

2007-06-21T21:13:21Z

Admin:

Esquema de acceso ás unidades de almacenamento en Linux

Que é Linux e de onde ven?

2007-06-20T21:44:46Z

Admin: Que é Linux e de onde ven? trasladada a Introdución a Linux

#REDIRECT [[Introdución a Linux]]